T O W A R Z Y S T W O
P A M I Ę C I
P O W S T A N I A
W I E L K O P O L S K I E G O

Mamy rozejm!!!

24 lutego 2019

16 lutego br. minęła 100. rocznica podpisania rozejmu polsko – niemieckiego w Trewirze. Porozumienie to przeszło do historii, jako wydarzenie  kończące regularne walki w Powstaniu Wielkopolskim i rozpoczynające okres licznych pertraktacji.

Kiedy w Paryżu obradowała paryska konferencja pokojowa, Niemcy rozpoczęli przygotowania do  ostatecznej ofensywy na froncie północnym. Głównym zadaniem natarcia było umocnienie się wzdłuż linii  miejscowości, czyli Rynarzewo – Szubin – Kcynia, by stworzyć sobie zaplecze do ataku na Gniezno i Poznań. Pomimo dysproporcji liczebnych stron(3/1 na korzyść Niemiec), ofensywa niemiecka gen. von Belova zakończyła się niepowodzeniem. Wraz z dogasającym natarciem niemieckim   KNRL (3-5 lutego)  przystąpił do negocjacji z Niemcami. Strona polska zażądała wycofania oddziałów niemieckich i uznania polskiego panowania w Wielkopolsce, co było nie do zaakceptowania przez stronę niemiecką. Tymczasem obecna sytuacja geopolityczna w Europie nie sprzyjała sprawie polskiej na arenie międzynarodowej.  Wizja rozlania się bolszewizmu na Europę Zachodnią  skłoniła aliantów do rozmów z Niemcami w celu użycia wojsk niemieckich do walki z „czerwoną rewolucją”. „Nagrodą” za niemieckie zaangażowanie w walkach z bolszewikami miała być Wielkopolska. Jedynym sprzymierzeńcem strony polskiej,  lobbującym  za włączeniem  Wielkopolski do nowopowstałego państwa polskiego była Francja. To Marszałek Francji Ferdynand Foch  był wielkim orędownikiem silnej Polski i maksymalnego osłabienia Niemiec. 16 lutego 1919 roku  strona francuska zmusiła państwo niemieckie  do podpisania rozejmu  w Trewirze,  kończącego regularne  walki w Wielkopolsce. Oczywiście Niemcy prowadzili działania zaczepne, czego dowodem jest bitwa pod Rynarzewem 18 lutego. Do rozmów nad statusem Wielkopolski włączyła się Misja Koalicyjna, której przewodniczący 19 marca 1919 roku zapewnił stronę polską, że jakakolwiek zbrojna interwencja niemiecka w Wielkopolsce spotka się z zdecydowaną reakcją na zachodzie Europy. Wizja interwencji niemieckiej pojawiła się po tym, jak przedstawiony w maju 1919 roku projekt traktatu pokojowego,  nie został przez Niemców zaakceptowany. Niemcy podjęli próbę rewizji dotychczasowych ustaleń,  opracowując  plan ataku na Polskę(tzw. Wiosenne Słońce). Groźba wojny  spowodowała rozpoczęcie przygotowań obronnych oraz działań konsolidacyjnych  wojsk różnych dzielnic: Armii Wielkopolskiej (liczącej latem 1919 roku ponad 100.000 żołnierzy), Błękitnej Armii gen. Hallera (4 kwietnia F. Foch wymógł na  stronie niemieckiej podpisanie  porozumienia w  sprawie ewakuacji armii gen. Hallera przez terytorium Niemiec.  Razem do czerwca do Polski przybyło blisko 80.000 żołnierzy ) i Armii Polskiej w jedną armię. Przeciwko tym siłom Niemcy byli gotowi wystawić półmilionową armię. Do konfrontacji zbrojnej nie doszło, gdyż po raz kolejny ze strony aliantów popłynął jasny przekaz, że atak na Polskę spowoduje reakcję wojsk sprzymierzonych. Deklaracja ta przesądziła o podpisaniu  przez stronę  niemiecką traktatu pokojowego 28 czerwca 1919 roku, godząc się na utratę Wielkopolski na rzecz państwa polskiego. Opr.: Ł. Naliwajski.